منّت مىنهادند و مرا به انجام اين مهم ، مخصوص مىگردانيدند و پيروزم مىساختند . يكى از اين كسانى كه نام بردى داراى پيشينهء مبارزاتى و رزم آورى نيست ؛ او حتّى يك بار هم دژى را نگشود و كمكى نكرد ، اما هر چه بخواهى سابقه فرار و گريز و كشاندن دشمن به دنبال خويش دارد ! از شدت ترس نزد ياران ترسويش برمىگشت و آنان را بيشتر مىترساند و آنان همه او را مىترساندند ! بارها و بارها از عرصهء نبرد گريخت ، اما به هنگام پيروزى و تقسيم غنائم ، زبان مىگشود و هيبت مىزد و امر و نهى مىكرد ! در روز خندق ، ابن عبد ودّ « 1 » او را به اسمش صدا زد ، ترسيد و به يارانش پناه برد تا آنجا كه رسول خدا صلّى اللَّه عليه و إله و سلّم لبخند زد ، چرا كه در او ترس را مشاهده نمود ! رسول خدا صلّى اللَّه عليه و إله و سلّم فرمود : « دوستم على كجاست ، اى دوستم اى على ! جلو بيفت » . و همو بود كه در روز خندق به ياران چهارگانه‌اش ، همان ياران پيمان نامه توطئهء كودتا گفت : « به خدا سوگند ! آنك كه دشمن از بالا و پائين ما را در بر گيرد ، اگر محمد را با همهء يارانش به دشمن تحويل دهيم ، از اين مهلكه جان سالم بدر خواهيم برد » . و اين همان فرمودهء خداوند است كه : « و لرزيدند ، لرزشى بسيار شديد » « 2 » ، « و به خداوند گمانهاى بد بردند » « 3 » ، « و منافقان و كسانى كه در دلهاشان مرض بود گفتند : خدا و رسولش ما را جز وعدهء شكست نداده‌اند » . « 4 » رفيقش به وى گفت : « نه ! ولى بت بزرگى را مىگيريم و مىپرستيمش ، زيرا

--> ( 1 ) - عمرو بن عبد ودّ از پهلوانان نام‌آور شرك كه نامش هول و هراس بسيار مىافكند . همو بود كه به سال 5 هجرى در پيكار خندق مبارز مىطلبيد و كسى را توان هماوردى با وى نبود . امام على بن ابى طالب عليه السّلام بر او غالب آمد . ( 2 ) - قرآن 33 / 12 . ( 3 ) - قرآن 33 / 10 . ( 4 ) - قرآن 33 / 12 .